خانه / مبانی علوم انسانی اسلامی / تولید مدیریت اسلامی؛ مهمترین هدف فقه‎ الاداره

تولید مدیریت اسلامی؛ مهمترین هدف فقه‎ الاداره

مدیر بنیاد فقهی مدیریت اسلامی هدف اصلی دانش فقه‎الاداره را تولید مدیریت اسلامی عنوان و تاکید کرد: روش فقه‎الاداره مانع بلکه ناقد دیگر روش‎های مدیریت‌پژوهی اسلام نیست بلکه جهادی علمی و مقدس در کنار دیگر مجاهدت‎های این میدان است.

به گزارش روابط عمومی دبیرخانه مفتاح به نقل از خبرگزاری بین‎المللی قرآن، حجت‎الاسلام والمسلمین سید صمصام‎الدین قوامی، مدیر بنیاد فقهی مدیریت اسلامی در گفتگویی به مباحث زیر پرداخت. علومی همچون کلام، فلسفه، اخلاق و عرفان اسلامی با علوم انسانی ارتباط برقرار کرده و می‎کنند و برخی رویکردها حاکی از اسلامی شدن علوم انسانی از طریق این دست دانش‎های دینی است و رویکرد فقهی را یا نا مناسب با این تعامل نمی‎پندارند یا آن را یکی از راه‎ها و در عدل دیگر علوم دینی قلمداد می‎کنند.

وی افزود: در حالی که روش فقهی بر پایه مبانی بینشی و ارزشی سامان می‎گیرد؛ فلسفه و کلام متکمل تبیین بینش‎ها هستند و اخلاق عهده‎دار سامان‎دهی ارزش‎هااست؛ لذا این دانش‎ها با چنین فرایندی در خدمت فقه قرار می‎گیرند و در حقیقت فقه اکبر شکل می‎یابد که جامع فهم معارف اسلامی است؛ در حالی که رویکرد کلامی یا اخلاقی صرف لزوما رویکرد فقهی نیست.

مدیر بنیاد فقهی مدیریت اسلامی، اظهار کرد: منطق اقتضا می‎کند که با روشی جامع، به اسلامی شدن علوم انسانی همت شود و همه تلاش‎های عقلی و ارزشی به استحکام نظریات فقهی کمک کنند؛ این تعامل بیانگر یک مدیریت دانش پیشرفته در ساحت اندیشه دینی است بنابراین فقه در تعامل با علوم انسانی از یک سو و با علوم دینی از سوی دیگر، نقشی محوری در تولید علوم انسانی اسلامی ایفا می‎کند؛ علوم دینی بنیادهای آن را محکم می‎کنند و به عنوان یک روش جامع و معتبر به غنی‌سازی علوم انسانی می‌پردازند.

وی گفت: فقه‎الاداره که به عنوان یکی از شاخه‎های فقه علوم انسانی جایگاهی روشن پیدا می‎کند از خانواده فقه است و برخوردار از مجموعه توانمندی‎های آن که به غنی‌سازی دانش مدیریت می‌پردازد؛ دانش مدیریت که از شاخه‎های کاربردی علوم انسانی است دانشی چند رشته‎ای است نه میان رشته‎ای که حاوی جامعه‎‏شناسی، روان‌شناسی، آمار و تعلیم و تربیت و… است که این بر اهمیت فقه الاداره می‎افزاید.

قوامی یادآور شد: گفتنی است که هر کدام از دانش‎های نامبرده در خدمت یک محور از محورهای چهارگانه مدیریت قرار می‎گیرد؛ نخست، اقتصاد و آمار در خدمت وظایف اصلی مدیریت(برنامه‎ریزی، ساماندهی، نظارت)؛ دوم، تعلیم و تربیت در خدمت مدیریت مبانی انسانی؛ سوم روان‌شناسی در خدمت مدیریت رفتار سازمانی و چهارم، جامعه‎شناسی که در خدمت مدیریت فرهنگ سازمانی قرار می‌گیرد.

وی افزود: بنابراین حجم عملیات فقه‎الاداره سنگین و مهم خواهد بود و نسبت به شاخه‎های دیگر فقه علوم انسانی در رتبه‎ای جامع‎تر و کاربردی‎تر قرار می‎گیرد.

مدیر بنیاد فقهی مدیریت اسلامی، عنوان کرد: در طول زمان انقلاب اسلامی و قدری پیش از آن، پژوهش مدیریت اسلامی، در دستور کار بسیاری از اشخاص حقیقی و حقوقی علاقه‎مند به این موضوع قرار گرفت که عمدتا رویکردهای ارزشی و اخلاقی و فلسفی را شامل می‏‎شد؛ دستاوردهای این تلاش‎های وافر و فاخر، متقاضیان را راضی نکرد و سه ضلع حوزه، دانشگاه و اجرا قانع نشدند.

وی افزود: در حقیقت آنچه تولید شد، نتوانست معرف مدیریت اسلامی باشد و جایگزین مدیریت غربی و به گونه‎ای که کارآمدتر از آن ارزیابی شود؛ فقه‎الاداره نیز به دنبال تولید مدیریت اسلامی است و چون فقه معرفت بعد کاربردی معارف اسلام و بهره‎مند از دیگر معارف است و تناسب بیشتری با مدیریت به عنوان دانش کاربردی دارد امید است به کشف مدیریت اسلامی کمک بیشتری کند و راه مطمئن‎تری در جهت حصول به این هدف مهم باشد.

قوامی عنوان کرد: به تازگی تلاش جدیدی در این جبهه در حال انجام است؛ تاسیس رشته مدیریت اسلامی تا سطح کارشناسی ارشد، بلکه دکتری، حرکت خجسته‎ای است که مسیری جدای از فقه‎الاداره را می‎پیماید ولی می‎تواند از مشارکت آن بهره‎مند شود تا به کمک هم در دو عرصه حوزه و دانشگاه به نظام اداری اسلام دست یابند؛ نظام اداری اسلامی‌‎ای که به تازگی به مطالبه رهبر معظم انقلاب از جامعه علمی کشور تبدیل شده است.

وی گفت: به هر حال روش فقه‎الاداره مانع بلکه ناقد دیگر روش‎های مدیریت‌پژوهی اسلام نیست؛ بلکه جهادی است علمی و مقدس در کنار دیگر مجاهدت‎های این میدان و یقینا محصول تلاش‎ها به یکدیگر پیوند خورده و در نهایت نظام اسلامی را از مدیریت اسلامی بهره‎مند خواهد کرد.

قوامی یادآور شد: خوشبختانه به موازات بلکه سابق بر فقه‎الاداره تلاش‎های فقهی دیگری در عرصه علوم انسانی در میان حوزویان شکل گرفته است که اطمینان‎افزایی متقابل بلکه هم‎افزایی داشته است؛ از جمله این تلاش‎ها، فقه‎التربیه و فقه‎الاقتصاد است که در کنار فقه‎السیاسه و فقه‎الولایه فضای با نشاطی را در پژوهشکدهای حوزه پدید آورده‌اند و نظام آموزشی حوزه را نیز تحت تاثیر خود به سمت فقه تخصصی سوق می‎دهند و بی‎تردید فقه‎الاداره در این فضای رقابتی به بالندگی و شکوفایی بیشتری دست می‎یابند.

 

منبع: خبرگزاری قرآن (ایکنا)

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

*