خانه / مبانی علوم انسانی اسلامی / جایگاه فراغت در سبک زندگی مدرن

جایگاه فراغت در سبک زندگی مدرن

به گزارش روابط عمومی دبیرخانه دوره آموزشی پژوهشی علوم انسانی اسلامی مفتاح، جناب آقای دکتر سید حسین شرف‌الدین، در روز ششم دوره در حوزه رشته‎ی تخصصی جامعه و فرهنگ حاضر شده و درباره «جایگاه فراغت در سبک زندگی مدرن» به ارائه علمی پرداختند.

ایشان در ابتدای جلسه با اشاره به اینکه مسئله اوقات فراغت از آن دسته از مسائلی است که در دوره مدرن برجستگی پیدا کرده است، گفت: البته این دغدغه همواره برای بشر وجود داشته اما باید بررسی کنیم که چه عواملی باعث برجستگی آن در دوره مدرن شده است. چرایی این اهمیت را می‌توان در موارد بسیاری مانند اصل ۲۴ اعلامیه حقوق بشر جست.از دهه ۶۰ میلادی دولت‌های رفاه موظف به تامین ملزومات این حق(طبق اصل ۲۵ اعلامیه حقوق بشر) شدند و در این مسیر، مسئله اوقات فراغت به کانون توجه بسیاری از علوم بدل شد.

استادیار موسسه امام خمینی افزود: یکی از اتهامات جامعه‌شناسی دین به ادیان، بی‌توجهی به مسئله اوقات فراغت است. در رابطه با نسبت دین و اوقات فراغت نظرات متعددی وجود دارد. در آیه ۷ سوره انشراح به “فراغت” اشاره شده است؛ اما وجه امری آیه این را می‌رساند که پس از فراغت از کاری مهم باید به کار مهم دیگری پرداخت. این مسئله باعث پرسش برخی صاحب‌نظران شده است. دو پرسش مهم در رابطه فراغت این است که اولا آیا امکان دارد “فراغت” داشته باشیم و ثانیا معیار فراغت چیست. در میان اندیشمندان دو تعریف جامع پذیرفته شده است. اولین دیدگاه فراغت را زمان آزادی از الزامات نهادی سازمان زندگی می‌داند. تعریف دوم نیز آن را به عنوان حال، وضعیت، تجربه نوعی بودن و شدن می‌داند. به هر جهت مسئله فراغت و حدود آن بستگی جدی به موقعیت‌های جنسی، سنی، زمانی و … دارد.

دکتر شرف‌الدین برای بیان چیستی اوقات فراغت گفت: آنچه پر واضح است این است که این نیاز، نیازی فطری است. اما اینکه آیا این نیاز جزء نیازهای اولی است و یا جزء نیازهای ثانوی است محل بحث است. در حالت اول اوقات فراغت را ناشی از دلایل تاریخی و وجود شناخت و بیولوژیک می‌دانیم و در حالت دوم آن را متاثر از سبک زندگی فهم می‌کنیم.

ایشان در تبیین علل اهمیت اوقات فراغت برای انسان جدید گفت: به خاطر تحولات انقلاب صنعتی ، فراغت، “دیگری” کار محسوب می‌شود و به همین دلیل کم و کیف آن به تبع کار تعیین می‌شود. به هر جهت ۵ عامل کلی می‌توان احصا کرد که عبارتند از: افول موقعیت و ارزش کار، افزایش و دستیابی به زمان اضافی(در نتیجه اتوماسیون)، بحران‌های وجودی بشر، دستیابی به امکانات و میل طبیعی انسان به فراغت.

در اولین دوره تخصصی آموزشی اقتصاد تحریم اساتیدی همچون دکتر سجادپور، دکتر دولت یار، دکتر خوش چهره و دکتر حبیب زاده با سابقه پژوهشی طولانی در حوزه های مربوطه حضور داشتند که مطالب نشست های علمی دوره به شرح ذیل است:

 

الفگذری بر نشستهای روز اول (نهم بهمن ماه)

جلسه اول: آشنایی با اهداف دوره و مروری بر طرحنامه تفصیلی دوره

در این جلسه، دبیر علمی دوره، با ارائه طرحنامه تفصیلی ، مخاطبین را با اهداف دوره آشنا نمودند و جایگاه این دوره را در فضای علمی موجود در کشور، تبیین نمودند. در ادامه نیز دانشجویان با طرح سوالاتی، ابهامات خویش را مطرح نمودند و به بحث و تبادل نظر در باره محتوای دوره پرداختند.

 

جلسه دوم: بررسی جایگاه اعمال سیاست تحریم های اقتصادی در مناسبات بین المللی

در ذیل این عنوان جایگاه اعمال سیاست تحریم اقتصادی در مناسبات بین المللی مورد بررسی قرار گرفت. در این جلسه، دکتر محمد کاظم سجادپور، مشاور وزیر مور خواجه و استاد مبرز علوم سیاسی و روابط بین الملل، نظرات خویش را در باره موضوع مذکور بیان نمودند و تجربه و دانش اجرایی خود در این عرصه را در اختیار مخاطبین قرار دادند.

 

جلسه سوم: بررسی تفصیلی تاریخچه وضع تحریم­های  اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران

بررسی تاریحچه وضع تحریمهای اقتصادی، سومین جلسه ای بود که دانشجویان در قالب نشستهای روز اول درآن شرکت نمودند. در این جلسه، آقای دکتر مصطفی دولت یار، مشاور وزیر امور خارجه و عضو هیات علمی دانشکده روابط بین الملل وزارت خارجه، به بیان تاریخچه و دلایل وضع تحریمها علیه جمهوری اسلامی ایران پرداختند. ایشان به دلیل سابقه اجرایی چند ده ساله خود در عرصه روابط و حقوق بین الملل، تجربیات ارزنده ای را در اختیار دانشجویان قرار دادند.

 

جلسه چهارم: بررسی اقتصاد سیاسی تحریمها

تحریم­های اقتصادی به عنوان یک سیاست بازدارنده، ابزاری است که لایه ای عمیق تر در عرصه ی سیاست دارد. بررسی به هم پیوستگی این دو عرصه که در وضع، شدت و تقلیل تحریم­های اقتصادی موثر است ضروری به نظر می رسد. فلذا در این جلسه، دانشجویان با حضور دکتر فرشاد مومنی، اقتصاددان و عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، مهمترین مسائل اقتصاد سیاسی تحریمها را بررسی نمودند. نکات ایشان در زمینه تاثیر تحریمها در روند توسعه اقتصادی کشور قابل توجه بود.

 

بگذری برنشستهای روز دوم(دهم بهمن ماه)

جلسه اول: تحریم، جهانی شدن و امنیت ملی

این جلسه با حضور آقای دکتر رضا بخش آنی، یکی از کارشناسان صاحب نام  و خبره اقتصاد تحریم  در کشور، برگزار گردید.  ایشان در ابتدای بحث، چالش تحریم را از بعد اقتصاد بین الملل بررسی نمودند و سپس با مروری بر نهادهای غربی موثر در وضع تحریمها، استراتژی  غرب در وضع تحریم­ها علیه جمهوری اسلامی ایران را تحلیل نمودند.

 

جلسه دوم: تحریم‌های اقتصادی و امنیت ملی

سخنران این جلسه، آقای دکتر خوش چهره عضو سابق هیات علمی دانشگاه تهران بودند. ایشان با ارائه تحلیلی از پیوند تحریمهای اقتصادی با مسأله امنیت ملی، اقتصاد مقاومتی را به عنوان ابزاری مهم در مقابله با این چالش اقتصادی و امنیتی مورد تحلیل قرار دادند.

 

جلسه سوم: بررسی ابعاد حقوقی تحریمهای اقتصادی

تحریم­های اقتصادی از زوایای مختلفی قابل بررسی است. یکی از مهمترین ابعاد، بعد حقوقی این تحریمها است. در بعد حقوقی، عناوین مختلفی قابل بررسی است. «بررسی جایگاه حقوقی نهادهای صادرکننده تحریم»، «ارزیابی تحریمها از بعد حقوقی و اسناد بالادستی»، «مباحث حقوقی بین المللی در رابطه با تحریم» و… از جمله‌ی این عناوین است. در این جلسه، دانشجویان با حضور دکتر حبیب زاده، از اعضای هیات علمی دانشکده حقوق دانشگاه امام صادق علیه السلام ، با ابعاد حقوقی مساله تحریم‌ها آشنا شدند و مروری کوتاه بر متون اسناد حقوقی موجود در این زمینه داشتند.

 

جلسه چهارم: مکان یابی تحریم‌ها در چارچوب تحولات سیاسی و بین المللی

در این جلسه آقای دکتر جمشیدی، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، با بررسی جغرافیای سیاسی منطقه، به این سوال پاسخ دادند که چرا در میان کشورهای منطقه و خاورمیانه ، ایران هدف تحریمهای اقتصادی قرار گرفته است. ایشان در پایان بحث، با ارائه نظرات خویش درباره روند پرونده هسته ای ایران، به سوالات دانشجویان در این زمینه پاسخ دادند.

 

جگذری بر نشستهای روز سوم(یازدهم بهمن ماه)

جلسه اول: بررسی تفصیلی قطعنامه های شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی ایران

نشستهای روز سوم دوره با بررسی تفضیلی قطعنامه های شورای امنیت علیه جمهوری اسلامی ایران توسط جناب آقای محمد صالح عطار پژوهشگر حوزه اقتصاد تحریم آغاز گردید. در این جلسه آقای عطار ده قطعنامه سازمان ملل علیه ایران را به تفصیل مورد تحلیل قرار دادند و دانشجویان را با مفاهیم حقوقی موجود در این اسناد آشنا نمودند. این جلسه به دلیل تسلط قابل توجه محقق فوق بر متون حقوقی موجود، با استقبال شرکت کنندگان دوره مواجه گردید.

 

جلسه دوم: کاوشی در شناخت اهداف وضع تحریمهای اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران با توجه به توافق ژنو

در این جلسه، دانشجویان از سخنرانی دکتر فواد ایزدی، عضو هیات علمی دانشگاه تهران، بهره مند گردیدند. ایشان از اساتید بنام علوم سیاسی در کشور هستند. آقای دکتر ایزدی در ابتدای بحث با بررسی گزارش وزارت دفاع آمریکا از روند تحریمها علیه جمهوری اسلامی ایران، نقطه نظرات کارگزاران آمریکایی و غربی در مورد پرونده هسته ای ایران را مورد تحلیل قرار دادند تا دانشجویان با اهداف واقعی وضع تحریمها علیه جمهوری اسلامی آشنا گردند.در ادامه بحث نیز ایشان، با بررسی تفصیلی توافق ژنو، متون حقوقی موجود در این زمینه را بررسی نمودند و نظرات خویش را در این زمینه ارائه دادند.

 

جلسه سوم: بررسی نهاد‌های موثر در وضع تحریمها در نظام سیاسی-اداری آمریکا

بررسی نهادهای موثر در وضع تحریمها در نظام سیاسی –اداری آمریکا آخرین جلسه از نشستهای دوره بود که جناب آقای مصطفی کازرونی (پژوهشگر و صاحب نظر در حوزه اقتصاد تحریم) به آن پرداخت. ایشان با بررسی ساختار حقوقی آمریکا، نهادهای آمریکایی موثر در وضع تحریمهای اقتصادی علیه ایران را مورد بررسی قرار دادند.