خانه / مبانی علوم انسانی اسلامی / نظریه و نظام فرهنگ مبتنی بر اندیشه و آثار شهید صدر

نظریه و نظام فرهنگ مبتنی بر اندیشه و آثار شهید صدر

به گزارش روابط عمومی دبیرخانه دوره آموزشی پژوهشی علوم انسانی اسلامی مفتاح، جناب آقای محمدرضا فتح الله بیاتی، دبیر علمی حوزه رشته فرهنگ درباره «نظریه و نظام فرهنگ مبتنی بر اندیشه و آثار شهید صدر ره» به ارائه علمی پرداختند.

ایشان با اشاره به اینکه در آثار شهید صدر به طور مستقیم در رابطه با فرهنگ صحبت نشده است گفت: برای تحلیل نگاه ایشان می‌توان مفاهیم همبسته با فرهنگ را در آثار ایشان بررسی کرد. این همبستگی در گام اول به این صورت که پس از تحلیل مفاهیم فرهنگ و مفاهیم همبسته آن، شناخت فرهنگی، تغییر فرهنگی و رسیدن به فرهنگ ایده آل مد نظر قرار می‌گیرد.

وی در ادامه ارائه خود گفت: وقتی به آثار شهید صدر رجوع می‌کنیم با مفاهیمی مواجه می‌شویم که نزدیک ترین مفاهیم به فرهنگ هستند بر این اساس فرهنگ را می‌توان اینگونه تعریف کرد: مجموعه‌ای در هم تنیده از باورهای اساسی ، برداشت‌های مختلف از پدیده‌ها و عواطف و احساسات ناشی از آنها که به رفتارهای انسانی در یک جامعه خاص جهت می‌دهند.
آقای فتح‌الله بیاتی با اشاره به مفهوم خلق و خو (اخلاقیه) در آثار شهید صدر گفت: این امر بسیار پابرجا و استوار است به طوری که با سست کردن عقیده نمی‌توان در آن ریشه کرد. مثلا کسی معتقد است که سیگار ضرر دارد ولی نمی‌تواند آن را کنار بگذارد. (مفهوم عادت‌واره‌ی بوردیو) فرهنگ عمومی بسیار مقاوم و عادتی است و تغییر آن زمان بر است. لزوماً با تغییر عقاید رفتارها عوض نمی‌شود. اما ایجاد روحیه پذیرش ممکن است. اگر قبل از اجرای یک سیاست فرهنگی یا حتی نظامی روحیه‌ی پذیرش آن را به وجود نیاوریم محکوم به شکست هستیم.

ایشان در بیان روند تغییر فرهنگی گفت: برای تغییر فرهنگی در بعد ادراکی، نیازمند تغییر باورها به وسیله اقناع و در بعد تحریکی نیازمن القای ارزش‌ها هستیم و در آن باید از گرایش‌های عالی و دانی انسان استفاده کرد. چرا که عنصر بنیادین حیات “حب ذات” است.