خانه / اخبار /

حجت‌الاسلام دکتر پیروزمند در گفت‌وگو با مفتاح:

اسلامی‌سازی علوم انسانی؛ مهم‌ترین کار شورای عالی انقلاب فرهنگی در عرصه علم/ نقش حوزه‌های علمیه در انقلاب فرهنگی

حجت‌الاسلام دکتر پیروزمند در گفت‌وگو با مفتاح:

اسلامی‌سازی علوم انسانی؛ مهم‌ترین کار شورای عالی انقلاب فرهنگی در عرصه علم/ نقش حوزه‌های علمیه در انقلاب فرهنگی

استاد حوزه و دانشگاه با یادآوری این موضوع که عرصه علم و فرهنگ جزو حوزه های مهم، اصلی و راهبردی به شمار می آید، تصریح کرد: در حوزه علم، اسلامی سازی علوم انسانی یا اسلامی شدن علوم انسانی یک اولویت اصلی برای کشور به شمار می آید.

حجت الاسلام والمسلمین دکتر علیرضا پیروزمند، عضو هیأت علمی فرهنگستان علوم اسلامی قم در گفت وگو با خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح، به تشریح عملکرد شورای عالی انقلاب فرهنگی پرداخت و در پاسخ به پرسشی درباره مهم ترین وظیفه این شورا خاطرنشان کرد: شورای عالی انقلاب فرهنگی یکی از نهادی مؤثر با جایگاه رفیع و مهم در عرصه علم و فرهنگ است که اگر بتواند به درستی نقش خود را ایفا کند، مبدأ صیانت، جوشش و بالندگی در عرصه فرهنگی می شود.

وی افزود: کار شورای عالی انقلاب فرهنگی در دو حوزه مهم تفکیک می شود؛ علم و فرهنگ. هر چند از نظر برخی علم هم زیر مجموعه فرهنگ بوده و یکی از عوامل فرهنگ ساز به شمار می آید که اگر این گونه نگاه وجود داشته باشد یعنی علم نیز یکی از زیر مجموعه های فرهنگ به شمار آید فعالیت های شورای عالی انقلاب می تواند جهت گیری مسنجم تری به فرهنگ بدهد، چون علم و فرهنگ از هم گسسته نمی شود، بلکه علم ابزار فرهنگی بوده و مبتنی بر فرهنگ است. هر چند در ظاهر کنار یک دیگرند.

این استاد حوزه و دانشگاه با یادآوری این موضوع که عرصه علم و فرهنگ جزو حوزه های مهم، اصلی و راهبردی به شمار می آید، تصریح کرد: در حوزه علم، اسلامی سازی علوم انسانی یا اسلامی شدن علوم انسانی یک اولویت اصلی برای کشور به شمار می آید. چرا که این اولویت مشخص می کند برای نمونه اکنون در عرصه مواجه با نظام استکبار، کیفیت مواجه باید براساس کدام نگاه کارشناسانه تبیین شود؟

وی اضافه کرد: نمونه های دیگر این که در سیاست خارجه چگونه رفتار شود؟ براساس عزت و مصلحت چقدر عمل شده است؟ اقتصاد مقاومتی با چه سازوکاری امکان پذیر است؟ با وجود منابع مادی فراوان و نیروی انسانی جوان و تحصیل کرده که دنیا به آن غبطه می خورد چرا در عرصه اقتصادی دچار تنگنا هستیم و دشمن سنگ اندازی می کند تا بارز مالی و پولی را دچار نوسان کند. چرا در عرصه مدیریت و ساماندهی مسائل فرهنگی بیشتر وارده کننده محصولات فرهنگی کشورهای دیگر شده ایم در حالی که فرهنگ آن ها با کشور ما خیلی سازگاری ندارد و… .

حجت الاسلام والمسلمین دکتر پیروزمند با تأکید بر این که هدف بنده از طرح پرسش های فوق سیاه نمایی نیست، خاطرنشان کرد: نمی خواهیم بگوییم هر نوع دستاورد دیگران را ممنوع کنیم ولی چرا نباید فرهنگ اسلامی و ایرانی را باور کنیم و میزان جوشش این فرهنگ را با ترویج و تبیین در قالب های مختلف مایه مباهات و افتخار ملی قرار دهیم. پاسخ به این عرصه ها و کارشناسی صحیح، اسلامی، ایرانی و بومی در این میدان ها را آیا کسی جز کارشناسان علوم انسانی بر عهده دارد.

وی ادامه داد: اگر از یک سو به عرصه وسیعی که علوم انسانی در آن نقش آفرینی می کند، توجه کنیم و از سوی دیگر رسوخ فرهنگ سکولار را در علوم انسانی رایج مورد توجه قرار دهیم، به عمق فاجعه بیشتر پی می بریم و این خود ضرورت تحول را نشان می دهد.

عضو هیأت علمی فرهنگستان علوم اسلامی اذعان داشت: البته شورای عالی انقلاب فرهنگی در عرصه علم اقدامات قابل توجهی انجام داده است. ۱- نقشه جامع علمی کشور را مورد تصویب قرار داده و برای آن ستاد راهبری تشکیل داده است، البته در این جا نیز به عرصه علوم انسانی ورود جدی نداشته و به نوعی برای سند دیگری ابلاغ کرده است. ۲ – شکل ریزی شورای تحول علوم انسانی را انجام داده که جلسات مستمری نیز توسط کارگروه های آن در رشته های اصلی علوم انسانی تشکیل می شود که نشانگر اهتمام به این موضوع است ولی امکان تکمیل آن از جهات مختلفی وجود دارد.

وی ادامه داد: نخستین موضوع درباره تحول علوم انسانی این است که صرف تغییر سر فصل ها به تنهایی برای تحول علمی و ورود محتوای جدید به دروس دانشگاهی کافی نیست بلکه نیازمند تولید محتوا و گفتمان سازی هستیم. تا اساتید با سرفصل های جدید ارتباط برقرار نکنند، اتفاق جدیدی رخ نخواهد داد. دوم، یکی از مسیرهای تحول آفرینی در علوم انسانی تغییر سرفصل ها است، ولی باید برنامه تحولی عمیق تر و فراگیرتری مبتنی بر بنیان های معرفتی و روش های جدید در دستور کار قرار گیرد هر چند در کوتاه مدت به ثمر نشیند.

استاد حوزه گفت: تحول و اسلامی سازی علوم انسانی می تواند مهم ترین تلاش شورای عالی انقلاب فرهنگی در عرصه علم باشد. بر این اساس باید یک مانیفست و برنامه تحول کلان با همراهی جامعه علمی شکل گیرد. چون برنامه هایی که نتواند جامعه علمی را همراه کند، ناکام می ماند.

وی ادامه داد: در عرصه فرهنگ نیز شورا می تواند به تبیین فرهنگ عمومی به ویژه اخلاق و معنویت در جامعه بپردازد. برای نمونه تبیین اخلاق سیاسی یک ضرورت است چرا که عدم توجه به این موضوع سبب می شود به ویژه در ایام انتخابات التهاب رخ داده و بی اعتمادی گسترده شود. عدم توجه به اخلاق سیاسی عامل بی توجهی افراد به رفتارهای سیاسی شان است. نمونه دیگر اخلاق در اقتصاد است اگر به اخلاق توجه شود مفاسد کمتر می شود، اعتماد در بازار مالی بیشتر حکم فرما شده و مسلماً اعتماد و آرامش اقتصادی بیشتر می شود. بنابراین با محوریت اخلاق و معنویت می توانیم مسأله سبک زندگی را بیشتر به سمت سبک زندگی اسلامی حرکت دهیم تا زیبنده جامعه ایرانی اسلامی باشد.

حجت الاسلام والمسلمین پیروزمند درباره نقش حوزه های علمیه در گسترش فرهنگ نیز تصریح داشت: حوزه های علمیه حداقل می توانند در دو بُعد علمی و محتوایی نقش آفرینی کنند. در بُعد علمی ابتدا و انتهای نقطه قوت جامعه ما اسلامی و انقلابی بودن است که اگر ضعفی در آن رخ دهد، نظام تضعیف می شود. مهم ترین مرجعی که می تواند اسلامی و انقلابی بودن نظام را برای مردم تبیین کند حوزه های علمیه است.

وی افزود: روحانیت از دیرباز در قالب مساجد، خدمات اجتماعی و… در متن مردم بوده است از این رو ضریب حضور و نفوذش نسبت به سایر نهادها بیشتر است. البته درصدی کمی از روحانیت به سبب مسؤلیت های مدیریتی پس از انقلاب حضورشان در متن مردم دچار خدشه شده که آسیب هایی نیز داشته است و خوشبختانه اخیراً موج جدیدی برای جبران این مسأله شکل گرفته که پدیده مبارکی به شمار می آید. چرا که این افراد نیز بیشتر به سمت مردم گرایش پیدا می کنند. از سوی دیگر حوزه و روحانیت به سبب ساختار می تواند در دو عرصه اسلامی سازی علوم انسانی و تقویت فرهنگ با محوریت اخلاق و معنویت پیشقدم و سکاندار باشد.

حجت الاسلام والمسلمین دکتر پیروزمند با بیان این که موضوع انقلاب فرهنگی تنها به شورای عالی انقلاب فرهنگی مربوط نمی شود و باید بقیه دستگاه های دولتی و غیر دولتی نیز در این باره نقش آفرینی کنند، گفت: زمانی انقلاب فرهنگی رخ می دهد که درک و دغدغه مشترکی به شمار آید. یعنی از یک سوی آحاد مردم به ویژه جوانان نباید معطل دستگاه ها و نهادها بمانند بلکه در عرصه علم و فرهنگ قدم بردارند و از سوی دیگر دستگاه های مسؤل که سکاندار این امر هستند چابک تر، با نفوذتر و تاثیرگذارتر عمل کنند.

وی یادآور شد: یکی از مهم ترین و ممتازترین کارهای شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب اسناد بالادستی است ولی متأسفانه در این اسناد کمتر شاهد حضور تأثیرگذار شورا در عرصه علم و فرهنگ جامعه بوده ایم. امیدواریم در دور جدید مدیریت دبیرخانه این تلاش ها مضاعف شده و تأثیرگذاری آن افزون تر شود. البته هر چند دبیرخانه نقش مهمی دارد ولی به پشتوانه اعضای شورای می تواند اهداف را به صورت عالیه دنبال کند. از این رو احتیاج به نشاط، وقت گذاری، تحرک و زمان شناسی بیشتر اعضا از یک سوء و از سوی دیگر همکاری خاص دولت محترم دارد تا بتوانیم نسل جوان را صیانت کرده و زمینه بهره مندی بیشتر از آن ها را فراهم کند.

انتهای پیام/

لینک کوتاه خبر: http://meftaah.com/news/۰۲10896

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند

*

*

<script>