خانه / اخبار /

حجت‌الاسلام الهی خراسانی:

سرمایه‌های شهید صدر برای نظریه‌پردازی/ تفکر شهید صدر شبکه‌ای است

حجت‌الاسلام الهی خراسانی:

سرمایه‌های شهید صدر برای نظریه‌پردازی/ تفکر شهید صدر شبکه‌ای است

استاد حوزه علمیه با تأکید بر این که شهید صدر دارای سه سرمایه برای نظریه پردازی است، اظهار داشت: نخست، شهید صدر منظومه ای فکر می کردند. ارتباط میان منظومه ای فکر کردن با نظریه پردازی چیست؟ نظریه واسطه تبیینی است که ما را از مبانی به مدل می رساند.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح، حجت الاسلام مجتبی الهی خراسانی در نشست اندیشه اجتماعی متفکران مسلمان با بازخوانی اندیشه اجتماعی شهید صدر که در تالار شهید مطهری دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد، شهید صدر را متفکر چند بُعدی دانست.

وی گفت: چند وجهی بودن علامه شهید صدر سبب می شود هر یک از افراد براساس رشته تخصصی خود درباره ایشان نظر بدهند و این ما را در خطر تجزیه اندیشه شهید صدر قرار می دهد و ممکن است سبب از بین رفتن انسجام نظری در وجوه مختلف شود از این رو باید به ابعاد مختلف ایشان پرداخت.

این استاد حوزه با تأکید بر این که شهید صدر دارای سه سرمایه برای نظریه پردازی است، اظهار داشت: نخست، شهید صدر منظومه‌ای فکر می کردند. ارتباط میان منظومه ای فکر کردن با نظریه پردازی چیست؟ نظریه واسطه تبیینی است که ما را از مبانی به مدل می رساند.

وی ادامه داد: تنها با نظریه به جایی نمی رسیم. بلکه باید به هندسه طولی و عرضی توجه داشته باشیم. تفکر شهید صدر تفکر شبکه ای است. یعنی ایشان در نظریه از کلام، فقه، فلسفه و… بهره می برد.

حجت الاسلام الهی خراسانی، دومین سرمایه شهید صدر برای نظریه پردازی را حساسیت و توجه به زیرساخت های معرفت شناسی دانست و گفت: شهید صدر بر خلاف بسیاری از افراد، پیش از ورود به مباحث مختلف اقتصادی، اجتماعی و… درک کردند که ساخت مکتب و نظام اسلامی جز با معتبر دانستن یافته های تجربی امکان پذیر نیست.

وی افزود: سومین سرمایه شهید صدر برای نظریه پردازی این بود که ایشان به تنوع دلیل و دلیل در مقام اکتشاف قائل بودند. می گفتند برای کشف احکام اسلامی باید از دلایل برهانی، استقرائی، حسی، تجربی و… استفاده کرد.

این استاد حوزه در بخش دیگری از سخنان خود به معرفی منابع اندیشه اجتماعی شهید صدر پرداخت و خاطرنشان کرد: مباحث فلسفه تاریخ و فلسفه اجتماعی ایشان در «مدرسه القرآنیه» منتشر شده است. مقدمه «فلسفتنا» وجه تمایز متافیزیک و فلسفه اسلامی با فلسفه های رقیب را بیان می کند. مقدمه کتاب «فلسفتنا» مسئله اجتماعی را طرح می کند. بحث های تاریخ نیز در «السنن التاریخیه فی القرآن الکریم» آمده است.

وی اضافه کرد: مسائل اقتصادی و سیاسی جامعه اسلامی در کتاب «اقتصادنا»، مباحث کلامی در «خلافه الانسان و شهاده الانبیاء»، مبانی فلسفی نظریه اجتماعی در «متاب فلسفتنا»، مولفه های نظریات اجتماعی و بحث های مرتبط با آزادی کتاب «الاسلام یقود الحیات»، مباحث اصولی در «لمحه فقهیه تمهیدیه عن مشروع دستور الجمهوریه» که کلیات آن در قانون اساسی گنجانده شده و تبیین اجتماعی از سیره معصومین در «دور الائمه فی الحیات الاسلامیه» آمده است.

در ادامه این نشست، دکتر مهدی حسین‌زاده یزدی با بیان این‌که در مواجهه با آثار شهید صدر نباید دچار سوء فهم شویم، اظهار کرد: ایشان دوگانگی‌هایی دارد که باید در کنار یک‌دیگر بررسی و فهم شود.

وی افزود: یکی از این دوگانگی‌ها تجربه فردی و اجتماعی است. از نظر شهید صدر تجربه اجتماعی تنها با علوم تجربی قابل دسترسی نیست. به همین دلیل اگر بخواهیم اثر نظام سرمایه‌داری در جامعه را ببینیم، نمی‌توانیم به تجربیات یک نفر اکتفا کنیم بلکه این تجربه در طول حیات اجتماعی ایجاد می‌شود.

این استاد دانشگاه، با اشاره به این‌که یکی دیگر از دوگانگی‌های شهید صدر علم و مکتب است، اظهار کرد: برخی خیال می‌کنند نگاه شهید صدر به علم نگاه پوزیتیویستی است، در حالی که این‌گونه نیست.

وی تأکید کرد: شهید صدر برای علم و مکتب مرتبه متفاوتی قائل نمی‌شود، بلکه می‌گوید هر کدام باید در جایگاه خود بررسی شود. چون برخی مسائل وجود دارد که با علم نمی‌توان به آن‌ها پاسخ داد.

حسین‌زاده خاطرنشان کرد: پوزیتیویستی یعنی علم توصیفی و مکتب توصیه‌ای. علم درباره واقعیت و مکتب درباره آن چه باید باشد، سخن می گوید. شهید صدر معرفت را تجربی نمی‌داند در حالی که علم را تجربی می‌داند.

وی در پایان با بیان این‌که شهید صدر مهم‌ترین دغدغه انسان امروز و انسان ادوار گذشته را نظام اجتماعی می‌داند، گفت: ایشان می‌گوید تمام انسان‌ها به دنبال نظام اجتماعی هستند که آن‌ها را به سعادت برساند.

انتهای پیام/

لینک کوتاه خبر: http://meftaah.com/news/۰۴10941

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند

*

*

<script>