خانه / مبانی علوم انسانی اسلامی / علوم تربیتی دینی نباید التقاطی باشد

علوم تربیتی دینی نباید التقاطی باشد

به گزارش روابط عمومی دوره آموزش پژوهشی علوم انسانی اسلامی مفتاح، حجت‎الاسلام و المسلمین دکتر صادق‎زاده در روز سوم دوره در حوزه رشته تخصصی روانشناسی و علوم تربیتی حضور یافتند و به بیان رویکردهای علوم تربیتی، مبانی و نقد هر یک از آنها پرداختند و در نهایت به دیدگاه خود پرداختند.

ایشان در بیان دیدگاه‎های بیان شده به شش دیدگاه اشاره فرمودند. اول کشف و استنباط که در این دیدگاه همه مباحث علوم تربیتی از ابتدا تا انتها از دین استخراج می‎گردد و دستاورهای مستقل بشری به رسمیت شمرده نمی‎شود. دوم تایید و تکمیل که کاربرد آن در علوم تربیتی آن است که علوم تربیتی موجود به رسمیت شناخته می‎شود و نقش دین نیز تکمیل و تتمیم آنها است. سوم داوری و تهذیب است که معتقد است علوم تربیتی به شرط تایید و داوری توسط دین مورد قبول است. چهارم رویکرد فرضیه‎انگاری دین است که طبق این دیدگاه گزاره های دینی به عنوان فرضیه به علوم تربیتی ارائه می شود تا مورد آزمایش و داوری قرار گیرد. پنجم رویکرد تاثیر غیرمستقیم و عدم مداخله است که طبق این دیدگاه، تعالیم دین فقط در مقام کشف آن هم به صورت غیرمستقیم موثر است. یعنی شرط دینی بودن علم این است که عالم تولید کننده آن علم هم مسلمان باشد. رویکرد ششم، رویکرد تاسیسی است که معتقد است علم چند لایه دارد و هسته‎ی مرکزی آن، مبانی متافیزیکی است که اگر این مبانی مطابق اسلام باشد، علم هم اسلامی می‎شود.

دکتر صادق‎زاده در پایان به بیان نظریه مختار خود با عنوان رویکرد ارتباط معرفتی پرداختند و فرمودند: دین دائره‎المعارف نیست، علوم تربیتی دینی نباید التقاطی باشد. نقش دین باید نقش خلاقانه و فعال باشد و نه صرفا مهذّب و منفعل. روش‎شناسی علم نیاز به اصلاح دارد. تغییر مبانی در روش‎شناسی علم هم اثر دارد. امکان گفتگو با علوم تربیتی غیر دینی باید فی الجمله وجود داشته باشد. با نقد محتوای علوم تربیتی اسلامی نباید خود دین نقد شود بلکه دیدگاه عالم باید نقد شود. اسلام علاوه بر ارائه مبانی متافیزیکی، تعالیم تربیتی مستقیم هم دارد.

ایشان در پایان به جمع‎بندی مباحث خود پرداختند و فرمودند: حاصل این مباحث این است که نظریه‎پردازی باید با تکیه بر تعالیم بنیادی اسلامی و تعالیم تربیتی اسلامی باشد که این تعالیم به مثابه مفروضات نظری هستند و با استفاده از یافته‎های سایر علوم (که آنها هم در چارچوب تعالیم بنیادی اسلامی پذیرفته شده‎اند) باید در فضای دینی اثبات شود؛ به این معنا که فهمش از دین فقاهتی و اجتهادی باشد و در فضای علمی نیز باید آزمون پذیر باشد. نکته قابل توجه آن است که نظریه تولید شده منسوب به عالم است و نه به دین و این علم به معنای مصطلح دینی نیست؛ یعنی مستخرج از دین نیست بلکه با رویکرد دینی است.

لینک کوتاه خبر: http://meftaah.com/news/۰۷1780
<script>