خانه / دروس خارج / استاد محمد‌حسین ملک‌زاده /

آیت الله ملک زاده/ فقه فضای مجازی،جلسه سوم؛

نقدها و نظرها درباره بیت کوین/ در دنیای امروز تنها پشتوانه پول قدرت حکومت است

آیت الله ملک زاده/ فقه فضای مجازی،جلسه سوم؛

نقدها و نظرها درباره بیت کوین/ در دنیای امروز تنها پشتوانه پول قدرت حکومت است

پشتوانه پول خود قدرت کشورها است قدرتی که یک دولت دارد یعنی تولید کننده پول دارد. اکنون چرا دلار آمریکا اعتبار دارد؟ این کشور شاید ده ها برابر نیاز خود اسکناس تولید می کند ولی تورم و مشکلات اقتصادی خود را به کشورهای دیگر صادر و سرریز می کند. یعنی با دزدی و نابود کردن کشورهای دیگر خود را سرپا نگه می دارد. قدرتی است که می تواند این کار را بکند وگرنه اگر تمام کشورهای دنیا بنا بگذارند از دلار دیگر استفاده نکنند آمریکا به خاک سیاه می نشیند و نابود می شود.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری – تحلیلی مفتاح، آیت الله محمدحسین ملک زاده، استاد درس خارج حوزه علمیه قم در درس خارج فقه فضای مجازی که از سوی دبیرخانه مفتاح برگزار شد، درباره بیت کوین مطالبی ارائه داد که متن آن بدین شرح است؛

به دلایل مختلفی بحث بیت کوین برای ایران مهم است و باید درباره آن بحث کنیم. چون به جهاتی کار به قدری بالا گرفته که برخی ایران را بهشت ارزهای رمزپایه و رمز ارزها معرفی می کنند. زمانی کشور چین این گونه بود ولی به قدری قوانین محدود کننده گذاشته شد که اخیراً مقداری جمع و جور شد و ایران بهشت آن مطرح شد. البته موضوع بیت کوین در ایران کثرت ندارد ولی زمینه آن فراهم شد.

ایران بهشت بیت کوین

در ایران چند ویژگی وجود دارد که این موضوع مطرح شد. برخی شاید برای ما خوب نباشد و برخی شاید باشد.

نخست، یکی از ویژگی ها این است که برای ماینینگ و استخراج بیت کوین برق زیادی مصرف می شود. در کشورهای که برق گران است این ماینینگ بسیار زیاد در می آید در حالی که در ایران برق ارزان قیمت داریم. برق ارزان قیمتی که معمولاً به شکل ثابت وجود دارد. در دنیا برق رفتن امر عادی است و حتی بسیاری از حکومت ها خود را مؤظف به تأمین برق نمی دانند، برق دولتی نیست و شرکت های خصوصی آن را تأمین می کند.

در اکثر نقاط دنیا این خبرها نیست که دولت برق بدهد. برق رفتن در ساعات مختلف شبانه روز در بسیاری از نقاط دنیا امر عادی است ولی در ایران برق نسبتاً ثابت و دائمی داریم که به شدت نسبت به سایر نقاط دنیا ارزان قیمت است. این برای استخراج بیت کوین امر مثبتی است ولی اگر با نگاه حکومتی به آن بنگریم بسیار انرژی می برد و چه بسا خاموشی های کشور در آینده زیاد شود. دستگاه های آن حرارت عجیب و غریبی تولید می کنند. ایران چنین ویژگی دارد و می تواند آن را به بهشت استخراج بیت کوین تبدیل کند.

بیت کوین می تواند ابزار دورزدن تحریم شود

دوم، مردم ایران بر عکس دیگران از امور جدید استقبال می کنند و ریسک پذیرند به ویژه جوانان. پدیده های نو در ایران استقبال می شود به همین دلیل سبب شد استخراج از بیت کوین زیاد شده و فزاینده باشد. بنده برای انجام تحقیقات در برخی از کلاس های آن شرکت کردم و شبیه کلاس های گلدکوئیست بوده و مخاطبان آن افراد جوان و تحصیل کرده اند. در این کلاس ها به گونه ای در برخی از افراد هیجان ایجاد می کنند که فرد احساس می کند اگر لحظه ای از این کار غفلت کند از بشریت عقب افتاده و در نخستین فرصت اقدام به این کار می کنند.

سوم، به لحاظ حکومتی – بد نیست – برخی مطرح می کنند بیت کوین می تواند ابزاری برای دور زدن تحریم ها باشد. ما با بیت کوین می توانیم تحریم ها را دور بزنیم. به هر حال ما مشکل اسکناس دلار را داریم و نمی توانیم بگیریم و پس دهیم. برخی می گویند خیلی خب ولی ما چه نیازی به دلار، یورو و اسکناس داشته باشیم؟ پرداخته هایمان را از این باب انجام دهیم چون مشمول تحریم نیست و کسی نمی تواند آن را تحریم کند و شما می توانید پرداخت های خود را از طریق بیت کوین انجام دهید. ولی این که چقدر این کار می شود یا نمی شود باید اهل فن نظر بدهند، امنیتی ها نظر بدهند و ما در این سطح فعلاً درباره فقاهت فردی آن بحث می کنیم و فقاهت حکومتی و اجتماعی آن بماند.

برخی کشورها از این موضوع خوب استفاده کرده اند برای نمونه ونزوئلا در جنگ ارزی و اقتصادی که آمریکا علیه او راه انداخت با وجود ضعف اقتصادی که در مقابل آمریکا داشت ارز دیجیتالی به نام پترو درست کرد و توانست تا حدود زیادی اوضاع را کنترل کنند چون آن ها نیز مشکل ارز و دلار داشتند ولی با پترو بسیاری از مشکلات را حل کرده و توانستند اوضاع را کنترل کنند به همین دلیل این موضوع برای ما بسیار بحث مهم و ضروری است.

نظر مراجع تقلید درباره بیت کوین

نکته: براساس اطاع بنده هیچ کدام از مراجع تقلید درباره بیت کوین و در مجموعه درباره رمز ارزها حکم قطعی ارائه نکرده اند، بدین معناست که حکم این مسأله به لحاظ فقهی با ابهاماتی مواجه است و عمده این ابهامات ناشی از نامعلوم بودن و ابهام در موضوع است. چون موضوع روشن نیست چگونه فتوا دهند؟ لذا همه به نحو قضیه شرطیه مطرح می کنند و اما و اگرهای زیادی دارد. آنهایی که جواب داده اند خیلی اگر گفته اند و برخی نیز بی جواب گذاشته و گفته اند آقا در این زمینه هنوز نظر ندارد.

در دنیای امروز تنها پشتوانه پول قدرت حکومت است نه طلا و…

بحث بعدی ما این است که برخی می گویند یکی از کارکردهای عرفی پول ذخیره ارزش است ولی آیا می توان از بیت کوین به عنوان ذخیره ارزش استفاده کرد یا خیر؟ این که چیزی به عنوان پول معتبر باشد چگونه می تواند معتبر باشد؟ چرا ما هر وقت در حوزه و کشور می خواهیم درباره پول صحبت کنیم همه ذهنشان به پشتوانه می رود، پشتوانه طلا و… این قصه چند دهه است که تمام شد. چند دهه است که قصه پشتوانه پول مانند طلا تمام شد و فقط فقط پشتوانه پول خود حکومت است، اعتبار حکومت و قدرت حکومت است، فقط همین است. بله این حکومت یک حکومت قوی است، منابع درآمدی بالایی دارد مانند معادن نفت، طلا و… یا اقتصاد فوق العاده قوی دارد بدین شکل از واحدی پولی خود حمایت می کند.

بحث تورم نیز مطرح می شود. اصل قصه تورم این است که وقتی یک بالانس و توازن میان مقدار پول تولید شده در کشور شما و مقدار کالای قابل عرضه در کشور شما وجود داشته باشد یعنی به میزانی که پول تولید کرده اید می خواهد اسکناس، طلا یا رمز ارز باشد به همان میزان کالا برای عرضه در کشور داشته باشید، اگر این ها در بالانس و تعادل باشند تورم گرایش به صفر پیدا می کند برای نمونه سالیان زیادی است که تورم کشور آلمان حدود ۲ درصد است. البته خیال نکنید تمام کشورهای غربی این گونه است. کجا تورم ایجاد می شود؟ زمانی که بانک مرکزی یک کشور الکی شروع به خلق پول می کند. برای نمونه اتفاقی که در کشور ما طی سال های گذشته اتفاق افتاد گذشته از بحث تحریم، وابستگی به دلار و… یک بحث این بود که بانک مرکزی الکی ورود جدی به تولید و نشر اسکناس داشت بدون این که ما معادل آن را در کشورمان کالا و خدمات داشته باشیم.

اعتبار و پشتوانه پول ایران چیست؟

به چه اعتباری؟ توجیهشان این بود که می گفتند ریال ایران از بن بست خارج شده و در عراق و افغانستان کاربرد پیدا کرد، توسعه سرزمینی پیدا کرده و ما می توانیم تولید کنیم غافل از این که مقداری توسعه پیدا کرده ولی شما ۱۰ برابر تولید کردید. حتی معلوم نیست که این گونه باشد برای نمونه در عراق شاید مردم با ایرانی ها به ریال معامله کنند ولی بین خودشان این گونه است؟ البته در برخی کشورها چند واحد پولی رواج دارد برای نمونه یک واحد پول رسمی دارند یک پول های جانبی نیز دارند ولی این گونه نیست که ریال ما این گونه در کشور عراق و افغانستان رواج دارد. البته بنده کاری به این موضوعات ندارم و نمی توانم در آن ورود داشته باشم چون بحث های فوق العاده تخصصی و دقیق و کارشناسی است و از حوزه تخصص بنده خارج است. تنها سر بحث را مطرح می کنم آن مقدار که از کارشناسان و متخصصان شنیده ام.

مقداری باید دقت داشت که چه کسانی در بانک مرکزی هستند؟ این ها خادمند یا احیاناً سر وگوششان می جنبد. برخی از مسائل را وقتی ما به اقتصاد دانان می گوییم می گویند قطعا این کار غلطی بود ولی چگونه در بانک مرکزی این کار انجام شد خیلی هم راحت انجام شد و به راحتی نیز توانستند دولت را راضی کنند و دولت نیز همکاری و موافقت کرد. این ها گفته نمی شود ولی بحث های تحریم و اف ای تی اف را مطرح می کنیم. این ها را نمی گوییم در حالی که اصل قصه است.

کشورها اراده کنند دلار می تواند آمریکا را به خاک سیاه بنشاند

پشتوانه پول خود قدرت کشورها است قدرتی که یک دولت دارد یعنی تولید کننده پول دارد. اکنون چرا دلار آمریکا اعتبار دارد؟ این کشور شاید ده ها برابر نیاز خود اسکناس تولید می کند ولی تورم و مشکلات اقتصادی خود را به کشورهای دیگر صادر و سرریز می کند. یعنی با دزدی و نابود کردن کشورهای دیگر خود را سرپا نگه می دارد. قدرتی است که می تواند این کار را بکند وگرنه اگر تمام کشورهای دنیا بنا بگذارند از دلار دیگر استفاده نکنند آمریکا به خاک سیاه می نشیند و نابود می شود.

برای نمونه در یک کشور آفریقایی یک فردی کودتا کرده بود و رییس جمهور آن کشور شده بود، یکی از تجار لبنانی به او پیشنهاد داده بود می خواهی پول جدید چاپ کنیم که عکس خودت هم رویش باشد. آن فرد گفته بود بله بیشتر هم چاپ کنید که برای خودم هم بردارم. تاجر لبنانی مقداری بیشتر چاپ کرده بود که برای خودش هم نگه دارد. خب این پول چه ارزش و اعتباری دارد؟ حکومت و تولید کننده پول پشت پول ایستاده و به آن اعتبار می دهد حال اگر آن حکومت و قدرت زور داشته باشد می تواند ارزش پول را بالا ببرد و اگر نداشته باشد نمی تواند بالا ببرد. این یکی از ویژگی هایی است که در پول و اعتبار آن مطرح است.

نکته دیگر: برخی می گویند پول اگر می خواهد وسیله ذخیره ارزش باشد باید قابل اعتماد باشد. قابل اعتماد باشد از چند جهت، اولاً نوسان زیادی نداشته باشد مانند بیت کوین نباشد. ممکن است فردی اشکال کند که ریال خودمان چیست؟ البته این مدل هم داریم مانند پول ترکیه. یا در کشور زینباوه افراد فرغون یا کیسه پول می برند و یک جنس می خرند. در ترکیه نیز این موضوع رخ داده بود و شاید چند میلیارد لیر می دادند تا یک جنس کوچک می گرفتند پس از آن دولت، چند صفر را حذف کرد. اگر کسی بگوید این جهت(برای نپذیرفتن بیت کوین به عنوان پول کافی است) اعتبار نمی شود، دلیل نمی شود. نوسان زیاد دلیل نمی شود.

نقدها به بیت کوین

موضوع سوم این که برخی می گویند بیت کوین را نمی دانیم چه کسی ایجاد کرد. برای نمونه ریال را می دانیم ایران ساخت. چه کسی کنترل می کند؟ چرا ترامپ ممنوعیت بیت کوین را در آمریکا امضا نمی کند؟ شاید خودش در این زمینه سرمایه گذاری کرد. مشخص نیست که بیت کوین را چه کسی ایجاد کرد. فقط آن چه مشخص است این است که در سال ۲۰۰۸ میلادی زمانی که بحران بزرگ اقتصادی رخ داد خیلی ها گفتند بانک ها این مشکلات را ایجاد کرده اند و حالا برای حل مشکلات خودشان مشکلات را به گردن مردم می اندازند. مردم را به خاک سیاه نشانده اند تا خودشان بلند شوند به همین دلیل ما پولی خارج از سیستم بانکی ایجاد کنیم تا خود مردم کنترل کنند.

البته در این زمینه باید از کارشناسان استفاده کرد ولی تا آن جایی که بنده از مطالعه این مطالب متوجه شدم این ها مدعی اند بیت کوین به وسیله شخص خاصی کنترل نمی شود. البته تولید آن را ممکن است یک شخص خاصی یا کشور و یا سیستم امنیتی انجام داده باشد ولی کنترل آن چون براساس سیستم بلک چین است در فناوری بلک چین همه گویی کنترل می کنند. در بلک چین تراکنش ها در سیستم همه ثبت می شود و آن چه در ماینینگ رخ می دهد این است که ثبت می کنند. ماینینگ در حقیقت دفتر ثبت است در نتیجه هر جای به جای بیت کوینی که در کره زمین انجام شود همه اعضا مطلع شده و ثبت می کنند. کسانی هم که ثبت می کنند مزدی به آن ها داده می شود.

به همین دلیل کسانی که مدافع در این قصه هستند می گویند بیت کوین دچار یک بی ثباتی مطلق نیست و اعتبار آن به عرضه و تقاضایی است که وجود دارد یعنی مردم اقبال نشان می دهند به همین دلیل ارزش آن بالا می رود. لذا باید بگوییم عرفاً و عقلاً مورد توجه است و اعتبار آن نیز به همین شکل حاصل می شود. شاید گفته شود بیت کوین فعلا بین افرادی که مطرح است ارزش دارد، در حالی که پول ملی نیز این گونه است. برای نمونه پول ملی ما در جای دیگر ارزش دارد؟

موضوع چهارم، عده ای می گویند بیت کوین قابلیت نقد شوندگی ندارد. افراد نگران هستند و می گویند بیت کوین رمز است و پول نیست در پاسخ باید گفت این(بیت کوین) به دنبال ایجاد است و به این سمت می روند – البته بنده در مقام دفاع از بیت کوین نیستم ولی این استدلال ها مانع نمی شود که ما بیت کوین را به عنوان پول نپذیریم – این ها استدلال هایی نیست که بپذیریم. مگر این که افراد بگویند عرفاً به بیت کوین پول گفته نمی شود و ما گردنمان از مو نازکتر است. ولی اگر عرفاً پول می گویند این استدلال ها قابل پاسخ دادن است.

اجمالا باید بگوییم پول بودن بیت کوین مانعی ندارد که بپذیریم. البته در سطح فقاهت فردی بحث می کنیم و از نظر فقه اجتماعی و حکومتی کار ندارم. ولی از حیث شرعیت و اعتبارات شرعیه پول بودن آن مشکلی ندارد.

انتهای پیام/

لینک کوتاه خبر: http://meftaah.com/news/۱۴8961

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند

*

*

<script>